Województwo lubelskie należało do regionów stosunkowo mało aktywnych w rozwoju ruchu radioamatorskiego w Polsce przed 1939 rokiem. Niemniej jednak jesienią 1938 roku odbyło się zebranie organizacyjne, podczas którego powołano Lubelski Klub Radionadawców. Spotkanie miało miejsce w pomieszczeniach dawnego Gimnazjum im. Stefana Batorego w Lublinie, przy ul. Spokojnej 1. Obecnie (stan na rok 2026) w budynku tym mieści się Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Zachowane fotografie dokumentują grupę założycieli Lubelskiego Klubu Radionadawców. Do grona członków założycieli należeli:

• Zbigniew Rybka – SP1KG (późniejszy SP8HR), Kraśnik
• Władysław Socha – SP3AS (późniejszy SP8SZ)
• Kazimierz Juszczakowski – SP3CI, profesor Gimnazjum im. Stefana Batorego
• Władysław Nestorowicz – SP1EG
• Antoni Tylda – SP2TA

Ponadto w działalność klubu zaangażowani byli inżynierowie i technolodzy z Lubelskiej Wytwórni Samolotów oraz przedstawiciele Poczty Polskiej, którzy wnieśli istotny wkład techniczny i organizacyjny w rozwój lokalnego środowiska radioamatorskiego.

Niestety, do dnia dzisiejszego nie zachowały się — bądź nie zostały jeszcze odnalezione — materiały archiwalne dokumentujące działalność Lubelskiego Klubu Radionadawców z lat 1938–1940. Około dwudziestu lat temu Jurek SP8TK podejmował próby dotarcia do osób oraz archiwów mogących posiadać informacje na ten temat, jednak działania te nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Wiadomo natomiast, że działalność krótkofalarską na terenie województwa lubelskiego przed wybuchem II wojny światowej czynnie prowadzili m.in. Zbigniew Rybka, nadający pod znakiem SP1KG, oraz Władysław Socha, posługujący się znakiem SP3AS. Wspomnienia z okresu przedwojennego oraz lat powojennych Zbigniew Rybka (SP8HR) zawarł w swoim opracowaniu opublikowanym jako Tekst 4 na stronie „Historia OT PZK w Lublinie”.

Cenną informację odnajdujemy na łamach magazynu „Nowy Radjo-Amator” z sierpnia 1935 roku (s. 191–192). W relacji tej opisano obecność amatorskich radiostacji podczas zlotu harcerskiego w Spale, połączonego z obchodami 25-lecia harcerstwa w Polsce. Zaprezentowano tam dwie radiostacje amatorskie.

Warto w tym miejscu przytoczyć fragment artykułu z zachowaniem oryginalnej pisowni:

„Harcerki z Chorągwi Lubelskiej ustawiły w specjalnym namiocie stację krótkofalową radjotelefoniczną, sterowaną kwarcem, pracującą na fali 42,5 metra wraz z odbiornikiem krótkofalowym (komplet wypożyczony z f. Megacykl W-wa) oraz stacje telegraficzną z odbiornikiem (komplet wypożyczony z pułku radjo) pracującą na fali 84 m. Obydwie stacje posługiwały się sygnałem SP1ZH przydzielonym specjalnie na lipiec prze Min.P.T. Była to oficjalna stacja zlotowa. Całkowitą obsługę stacji stanowiło 10 harcerek specjalnie przeszkolonych na kursie w Centrum Wyszkolenia łączności w Zegrzu oraz w pułku radjo (wybranych z ogólnej liczny 30 szkolonych również i w teletechnice).

Poza stacjami w namiocie były zebrane różne części i aparaty wykonane własnoręcznie przez harcerki podczas trwania kursu.

Zainteresowanie radjostacją harcerek, zarówno ze strony braci harcerskiej i publiczności zwiedzającej, jak i „zagraniczniaków” było ogromne. Obsługa radiostacji, na zmianę musiała informować zwiedzających laików o szczegółach ogólnej in technicznej natury”.

Jak wynika z powyższego opisu, krótkofalarstwo na Lubelszczyźnie istniało i było obecne w działalności harcerskiej, jednak brak jest wzmianek o funkcjonowaniu w tym okresie formalnych struktur organizacyjnych środowiska radioamatorskiego w regionie. Przed wybuchem II wojny światowej oficjalnie działające kluby krótkofalowców istniały w Polsce m.in. w następujących miastach: Lwów, Warszawa, Wilno, Kraków, Poznań oraz Łódź.

Opracował: J. Kowalski SP8HPW