Oddział Wojewódzki Polskiego Związku Krótkofalowców w Lublinie lub obecnie Oddział Terenowy Polskiego Związku Krótkofalowców w Lublinie  od początku swej działalności  rejestrował w swoich szeregach kluby formalnie należące do innych  niezależnych organizacji.  W latach 60 - tych  były to Liga Obrony Kraju (LOK)  oraz Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP). Zarządy Oddziału Wojewódzkiego w Lublinie w swym składzie miały przedstawicieli zarówno LOK jak i ZHP.  Pozwalało to na   wymianę informacji dotyczących krótkofalowców  (m.in. prawnych, organizacyjnych) jak i podejmowanie wspólnych przedsięwzięć , np. zawodów krótkofalarskich. Z dzisiejszej perspektywy możemy powiedzieć, że być może było to trudne. Musimy jednak powiedzieć, że tak było.  Jak wynika z różnych przekazów, współdziałanie LOK i ZHP w województwie  lubelskim – a w okresie 1975 – 1990  w czterech województwach  (LU, BP, CH i ZA) było przykładem dobrej praktyki współpracy, która wszystkim dawała korzyści.  Podobnie jest i w dniu dzisiejszym, gdy wielu członków klubu SP8KAF, od początku należącego do LOK  uczestniczy w wydarzeniach organizowanych przez Zarząd OT PZK w Lublinie. Poniższy tekst autorstwa Jerzego Miśkiewicza SP8TK, wieloletniego działacza zarówno klubu SP8KAF jak i Oddziału Wojewódzkiego PZK w Lublinie pokazuje historię jednego z najstarszych  klubów w powojennej Polsce. (Jerzy Kowalski, SP8HPW).   

Historia powstania Klubu sięga pierwszej połowy lat 50-tych ub. wieku kiedy to w roku 1952 został skierowany, przez władze państwowe do Lublina inż. Edward Kawczyński, przedwojenny krótkofalowiec  SP1DC,  żeby organizować zaplecze  energetyczne okręgu wschodniego w postaci utworzenia Zakładów "Elektromontaż", którego następnie przez wiele lat był dyrektorem. Przed przyjazdem do Lublina przebywał na Śląsku jako pełnomocnik Rządu d/s  inwentaryzacji energetycznych na ziemiach odzyskanych. Mieszkając  w Gliwicach był organizatorem miejscowego Radioklubu LPŻ, gdzie otrzymał znak nasłuchowy SP9-504. Po przyjeździe do Lublina podjął  rozmowy z miejscowym  kierownictwem Ligi Przyjaciół Żołnierza, proponując utworzenie Radioklubu. Propozycja ta spotkała się z przychylną akceptacją i na jesieni 1953 roku został utworzony Radioklub LPŻ z siedzibą przy ul. Zamojskiej 28  (dawna - M.Buczka ). Kierownictwo LPŻ  natychmiast podjęło  starania o wyposażenie klubu w sprzęt łączności. Wynikiem tego klub otrzymał, z demobilu wojskowego,  odbiornik radiokomunikacyjny produkcji amerykańskiej BC348R. W niedługim czasie  skierowani zostali do pracy w lubelskim ZW LPŻ, kończąc zasadniczą służbę wojskową  klasowi radiotelegrafiści: Stanisław Rak i Michał Bartnik, którzy bardzo szybko, przy pomocy E. Kawczyńskiego, opanowali zasady krótkofalarstwa. Kierownikiem Radioklubu został M. Bartnik, natomiast St. Rak w ZW LPŻ kierował działem łączności.  W tym czasie nadszedł wykaz przydziału znaków nasłuchowych dla woj. lubelskiego , które zaczynały się od numeru SP8 - 500 . W wyniku tego  E. Kawczyński otrzymał znak SP8-506, M. Bartnik SP8-520,  St. Rak SP8-521. Następnie wystąpiono do  Ministerstwa Łączności o przydział zezwolenia klubowego.  I już w kwietniu 1954r. nadeszło zezwolenie klubowe o znaku SP8KAF. W tym czasie władze LPŻ rozpoczęły szeroką akcję informacyjną dotycząca naboru członków  do klubu.  Czekając na zezwolenie klubowe E. Kawczyński skonstruował  nadajnik z lampą końcową RL12P35 oraz modulator. Tak więc w tym samym dniu jak nadeszło zezwolenie, znak stacji klubowej ukazał się w eterze, ku wielkiemu zaskoczeniu organów monitorujących pracę radiostacji amatorskich. Z uwagi, że  była to wówczas jedna z nielicznych radiostacji  amatorskich pracujących z Polski. Cieszyła  się olbrzymim powodzeniem w eterze. Jednocześnie Klub, zgodnie z założeniami organizacyjnymi, musiał podjąć szkolenie radiooperatorów dla potrzeb wojska i gospodarki narodowej.   Otrzymał na to pomieszczenie w centrum miasta przy ul. Kapucyńskiej. Pierwszy 162 godz. kurs Łączności Radiowej rozpoczął się 4 października 1954 r. i trwał do 11 stycznia 1955r. W kursie wzięło udział 26 osób, w tym 4 kobiety. Kierownikiem kursu był pan  A. Zmysłowski, który przed wojną pływał na statkach jako radiooperator m. innymi na m/s Batory. Po wojnie, z nakazem pracy, został skierowany do pracy w Dyrekcji Lubelskiej Poczty i Telegrafu w dziale technicznym, ale pamiętając o jego przeszłości radiooperatorskiej powierzono  mu również prowadzenie kursów radiotelegrafistów dla potrzeb wojska i gospodarki narodowej. Należy pamiętać, że wówczas było olbrzymie zapotrzebowanie na tego typu specjalistów, nie tylko w wojsku. Absolwentami tego pierwszego  kursu byli m. innymi,  późniejsi : SP8LR, SP8MF, SP8TK.  Na początku 1955r. kol. E. Kawczyński, M. Bartnik i St. Rak złożyli wnioski , poparte przez LPŻ, dotyczące przyznania zezwoleń indywidualnych i we wrześniu 1955r. nadeszły   zezwolenia dla w/w kolegów i tak : E. Kawczyński otrzymał znak wywoławczy SP8CK, M. Bartnik - SP8CP, St. Rak SP8CR. Były to pierwsze zezwolenia indywidualne wydane po wojnie na terenie woj. lubelskiego. Jednocześnie Klub otrzymał nowe , większe  pomieszczenia przy ul. Chopina 12 (róg Okopowej). Były to już pomieszczenia z salami wykładowymi, gdzie prowadzono  kursy .  Nastąpił bardzo duży napływ nowych członków. Stacja klubowa bardzo często czynna była całą dobę. W  pierwszych zawodach  telegrafii szybkiej tj. odbiór i nadawanie alfabetem Morse’a zorganizowanych przez ZG LPŻ w Warszawie wziął udział, członek klubu, Eugeniusz Piekarczyk, zajmując drugie miejsce.  Przez wiele lat był pracownikiem w ośrodku RTV na  Bożym Darze.  Kolejne coroczne zawody telegrafii szybkiej, odbywały się w Poznaniu gdzie miał swoją siedzibę COW (Centralny Ośrodek Wyszkolenia) LPŻ, z zapleczem hotelowym,  przy ul. Niezłomnych 1. Znajdowała się tam też radiostacja klubowa SP3KAU. W tym czasie Klub otrzymał z wojska transmiter, na perforowane taśmy, do nadawania  alfabetu Morse`a  z regulowaną prędkością, co umożliwiało stałe treningi odbioru szybkościowego  Morse`a,  pod czujnym okiem Kierownika Klubu kol.SP8CP . Dzięki temu w  kadrze LPŻ znaleźli się członkowie klubu , którzy wielokrotnie wyjeżdżali na zawody międzynarodowe KDL  (Krajów Demokracji Ludowej). Znak stacji SP8KAF był  słyszany regularnie we wszystkich zawodach krajowych i  międzynarodowych, plasując się na czołowych miejscach, nie tylko w klasyfikacji krajowej. W roku  1957 Klub ponownie musiał zmieniać swoją siedzibę przenosząc się na ul. Lipową 5a (dawna Lipowa  3). Wówczas nastąpiła bardzo duża dostawa radiowego sprzętu demobilowego, nie tylko z wojska,  który umożliwił budowę nowego nadajnika klubowego na lampach GU13. Klub otrzymał również demobilową zagłuszarkę dużej mocy, która po przeróbce służyła jako nadajnik klubowy.  W tym czasie nadeszły nowe zezwolenia indywidualne dla członków klubu: SP8HU, SP8LR, SP8MF, SP8MG, SP8RY, SP8RZ . Wówczas Kierownikiem Działu Łączności ZW LPŻ został Kazimierz Rokicki SP8HU, oficer rezerwy WP. Kolejnymi kierownikami -już Wydziału Łączności LOK byli : SP8ME, SP8BKL, SP8BFE, którzy również byli członkami  klubu SP8KAF. Klub w ramach swoje działalności statutowej oprócz kursów krótkofalarskich i radiotelegrafistów, prowadził 250 godz. kursy radiomechaników po których absolwenci znajdowali pracę w punktach serwisowych . Prowadzone  były również  kursy radiominimum i elektrominimum, organizowane przeważnie w szkołach, które cieszyły się dużą popularnością. Natomiast na  zlecenie Dyrekcji Okręgu Poczty i Telegrafu  prowadzone były kursy obsługi central telefonicznych. Członkowie klubu interesowali się nie tylko falami krótkimi, np. kol. Zbigniew Skorzyński , późniejszy pracownik naukowy UMCS, skonstruował odbiornik TV. Antena umieszczona na  budynku Domu Żołnierza umożliwiała odbiór programu telewizji warszawskiej na 1 kanale. Było to duże wydarzenie o czym pisała prasa lubelska. Młodzi członkowie klubu, a zarazem uczniowie Zespołu Szkół Elektrycznych,  będąc również członkami 16-tej Harcerskiej Drużyny Łączności  im. Zawiszy Czarnego zwrócili się do Kierownika Klubu pana Michała SP8CP z propozycją pomocy w zorganizowaniu Harcerskiego Klubu Łączności, co się spotkało  z pozytywną aprobata Zarządu Klubu, którego prezesem był wówczas Kazimierz Wojniak SP8MG. Po rozmowach z lubelską  KCh ZHP nadano bieg tej sprawie i niebawem został utworzony Klub Łączności ZHP z siedzibą w Internacie Szkół Zawodowych w Lublinie przy ówczesnej ul. Róży Luksemburg. W roku 1958 Klub otrzymał zezwolenie SP8KHF, którego operatorami odpowiedzialnymi byli oczywiście członkowie klubu SP8KAF. Była to pierwsza  harcerska radiostacja klubowa na Lubelszczyźnie. Dla wyjaśnienia, wówczas kluby harcerskie otrzymywały zezwolenia z sufiksem 3 literowym zaczynającym się  na litery „KH”. Dopiero na początku lat 60-tych klubowe stacje harcerskie zaczęły otrzymywać zezwolenia z sufiksem 3 literowym zaczynającym się na literę „Z”.  Pierwszymi harcerzami, tego klubu, którzy otrzymali  zezwolenia, po skończeniu 18 lat,  byli :  SP8AKE (późniejszy SP5BWO )  i SP8BFF. Klub SP8KAF prowadził również stałe szkolenia dla obsad operatorskich stacji klubowych LPŻ w powiatach. W roku 1958 pierwsze zezwolenia w powiatach otrzymały Radiokluby LPŻ w Biłgoraju - SP8KDF, Krasnymstawie - SP8KDW oraz  przy KW MO w Lublinie - SP8KCP.  Następne zezwolenia klubowe ukazały się na początku lat 60-tych.  I tak w roku 1961 zezwolenie otrzymał Radioklub w Kraśniku Fabrycznym przy FŁT - SP8KBM , w 1963r. w Zamościu - SP8KEA i w Janowie Lubelskim - SP8KGF. Pod koniec lat 60-tych ZW LPŻ posiadał 17 zezwoleń klubowych na terenie województwa, których operatorzy przeszkoleni zostali w Radioklubie SP8KAF. Należy również przypomnieć, że zmiana nazwy LPŻ na LOK nastąpiła 12 listopada 1962r. i wówczas Radiokluby zmieniły nazwę na Kluby Łączności LOK.  Wielu członków klubu zatrudnionych  było jako  cywilni radiooperatorzy  na wojskowych  węzłach łączności MON np. SP8LR, SP8MF, SP8TK, SP8AMI, SP8BJT, SP8BSH, oraz jako radiooperatorzy na węźle łączności radiowej  Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Lublinie np. SP8BAJ, SP8BJO, SP8EVS, SP8GWT. Byli też  radiooperatorami  w LOT, PLO, PŻM. Podejmowali prace w Centrum RTV na Bożym Darze. Wielu kolegów zatrudnianych było w serwisach RTV. Tak więc Klub był również kuźnią kadr zawodowych w ówczesnej gospodarce krajowej.  W  połowie lat 60-tych Klub ponownie zmienił swoja siedzibę. Przenosząc się do pomieszczeń przy ul. Krakowskie Przedmieście 47, gdzie była również siedziba ZW LOK, ZP LOK i ZM LOK w Lublinie . Tutaj Klub mając diametralnie leprze warunki lokalowe, obok działalności stricte krótkofalarskiej,  zaczął  prowadzić aktywną prace szkoleniową dla potrzeb wojska jak i dla szerokiego ogółu społeczeństwa. Oprócz prowadzonych dotychczas,  stałych 210 godz. kursów krótkofalarskich  łączności  radiowej, których młodzi absolwenci w większości byli przejmowani przez  WKU (Wojskową Komendę Uzupełnień)  i kierowani do odbycia zasadniczej służby wojskowej w formacjach łączności. Również na  zlecenie WKU,  klub  rozpoczął prowadzenie szkolenia rezerwistów, w celu potwierdzenia posiadanych przez nich wojskowych klas radiotelegrafisty, co po zaliczeniu posiadanej klasy zwalniało ich od odbycia 3 miesięcznej służby wojskowej, w trakcie której potwierdzali posiadaną  klasę. Prowadzone też były odpłatne 420 godz. kursy radiowo - telewizyjne jak i 320 godz. kursy radiomechaników , których wykładowcami byli  m.in. inżynierowie z ZURiT  (Zakład Usług Radiowych i Telewizyjnych). Bardzo często absolwenci po skończeniu tych kursów zatrudniani byli w serwisach RTV,  lub otwierali prywatne usługowe warsztaty RTV, często w odległych miejscowościach, gdzie brakowała takich punktów serwisowych. Ponadto Klub  prowadził  48 godz. kursy Obsługi i Konserwacji Urządzeń Łączności co wiązało, się z coraz szerszym wykorzystywaniem radiotelefonów przez instytucje państwowe, na które wówczas PIR dawał pozwolenia pod warunkiem przeszkolenia odpowiedzialnych pracowników danych instytucji w zakresie dozoru technicznego eksploatowanych radiotelefonów.  Aktywność klubu nie opierała się tylko na prowadzeniu szkoleniowej na rzecz społeczeństwa. Podstawowym zakresem działań  była bieżąca działalność  krótkofalarska. Wykładnikiem tego może być fakt, że wg danych statystycznych  ZOW PZK w Lublinie na koniec 1967r. na terenie Lubelszczyzny aktualnie wydanych  było 164 pozwoleń indywidualnych z tego 47 pozwoleń należało do członków klubu SP8KAF. Natomiast przy 22 klubach zarejestrowanych w PZK to 16 należało do LOK, 5 do PZK i 1 do ZHP. Warte przypomnienia  - celem porównania z dzisiejszą sytuacją prawną -  jest to, że  do 1989r. podstawą ubiegania się i posiadania pozwolenia indywidualnego było członkostwo w PZK. Natomiast Klub, ubiegający się o pozwolenie musiał być zarejestrowany w PZK. W nowej rozwijającej się konkurencji sportowej , tj.  w  Łowach na Lisa  (Amatorskiej Radiolokacji Sportowej) członkowie klubu byli w czołówce krajowej. Uczestniczyli również  niejednokrotnie w zawodach międzynarodowych. Klasą dla siebie był wówczas kol. Kazio Korzan  SP8AVB, zdobywając Mistrzostwo Polski. Również kol. SP8AVB był pierwszym krótkofalowcem na Lubelszczyźnie pracując emisją SSB, na  skonstruowanym przez siebie sprzęcie. Nie można zapominać o telegrafii szybkiej, gdzie o prymat nie tylko na Lubelszczyźnie, ale o prymat w kraju konkurowali koledzy: SP8BAJ, SP8DXO, SP8IOD, SP8JRQ,  zaliczając się do ścisłej kadry i reprezentując Polskę w zawodach międzynarodowych. Natomiast w całorocznych zawodach SP-K  woj. lubelskie przez trzy lata pod rząd, w klasyfikacji całorocznej, zajmowało pierwsze miejsce, czego niemałą zasługą była klubowa obsada operatorska SP8KAF, klasyfikując się każdego miesiąca na czołowym miejscu. Natomiast członkowie klubu zasilali  co miesiąc obsady operatorskie klubów w miastach powiatowych. Dużym wydarzeniem była krajowa narada aktywu łącznościowego LOK, która odbyła się w dniach 7-8 grudnia 1969r. w Garnizonowym Klubie Oficerskim (Dom Żołnierza) w Lublinie. Na tej naradzie została podsumowana dotychczasowa działalność klubów i sekcji łączności LOK w minionych 25 latach LOK  na terenie kraju. W  naradzie uczestniczyli m.in. Minister Łączności  E. Kowalczyk  oraz Prezes ZG LOK  gen. Zb. Szydłowski. Wręczony został  puchar przechodni, zdobyty na stałe przez krótkofalowców lubelskich, w czym niemałą zasługę mieli członkowie klubu SP8KAF. Dokonano również dekoracji medalami zasłużonych działaczy łączności LOK z całego kraju, w tym 4 z klubu SP8KAF. W kuluarach GKO urządzona była interesująca  wystawa urządzeń krótkofalarskich oraz pracowała stacja okolicznościowa 3Z8KAF. Przełom lat 60/70 tych zaznaczył się dużą dostawą  demobilowego sprzętu radiowego z wojska, co zaowocowało wzrostem aktywności członków klubów LOK-owskich  w eterze w całym województwie. Jednocześnie Klub dużą uwagę przywiązywał do stałej gotowości operatorskiej i sprzętowej na wypadek niesienia pomocy w przypadkach niespodziewanych tzw. "Klęsk Żywiołowych", które każdej wiosny nawiedzały obszary położone wzdłuż biegu rzeki nadgranicznej Bug oraz Wisły. Zabezpieczając co roku całodobową łączność radiową w punktach newralgicznych, obszarów objętych powodziami. Przekazywane były, aktualne meldunki,  do zainstalowanych radiostacji w Urzędzie Wojewódzkim jak i Urzędach Powiatowych o zagrożeniach i potrzebie interwencji. Jednocześnie była współpraca z Wojewódzkim i Powiatowymi Zarządami Dróg Publicznych, gdzie również zainstalowane były radiostacje,  meldując o  aktualnym stanie dróg dojazdowych. Miało to bardzo duże znaczenie, czego efektem były przesyłane  podziękowania osobiste od Wojewody  jak i często od osób fizycznych, którym dzięki natychmiastowym  interwencjom radiowym, ratowano gospodarstwa rolne przed zniszczeniem.  Niestety  nieoczekiwanie w dniu 5 maja 1975r. zmarł, mając 45 lat, dotychczasowy kierownik klubu Michał SP8CP. Następstwem tego nastąpił chaos organizacyjny w  bieżącej działalności klubu, który dość długo dochodził do stabilnej działalności. W lipcu 1990r.  Biuro ZW LOK w tym i klub  SP8KAF został przeniesiony  do nowo wybudowanej siedziby LOK przy ul. Nałęczowskiej 25.  Tam klub otrzymał dużo skromniejsze pomieszczenia ale to nie przeszkadzało aby znak SP8KAF  był i nadal  jest jednym z najaktywniejszych klubów woj. lubelskiego w eterze.

Opracował: Jerzy Miśkiewicz SP8TK

W załączeniu:

- Zdjęcie Michała Bartnika SP8CP przy radiostacji klubowej

- pierwsze klubowe karty QSL